Ara-araneo

Malnova kasedo. Ankoraŭ mi posedas kasedilon, nuntempe malofte uzatan, por aŭdigi la enhavon. Komence, serioza vira voĉo anoncas "Vi aŭdos kanton pri araneo en la plenumo de du finnaj knabinoj, kiuj partoprenis la Infanan Kongreseton en la mil naŭcent kvindek naŭa jaro en Varsovio", poste sekvas la kanto mem. La akordionisto iom stumble komencas la melodion, sed ne gravas:

La knabinoj, Kyllikki kaj Marjo, partoprenis la Infanan Kongreseton, sed la muzikaĵon ili plenumis antaŭ salono plena je UK-anoj. Eble tio estis la fermo de la kongreso, tie ja oni kutime prezentas ankaŭ la etajn kongresanojn.

Mi akiris la surbendigitan kanton jam antaŭ pli ol 25 jaroj. Andrzej Pettyn, tiam redaktoro en la Esperanto-sekcio de Pola Radio, vizitis Finnlandon, kie li estis ĉiam ŝatata kursgvidanto. Li afable kopiis por mi kasedon kun la aranea kanto kaj aliaj muzikaĵoj el la arkivo de Pola Radio. La komencan anoncon li faris speciale por la kasedo. – Ankoraŭ foje koran dankon al Andrzej, nun jam emeritulo, pro la bela donaco!

La kasedo ree faris bonan servon antaŭ kelkaj jaroj. Tiam, okaze de rondjara naskiĝtago, geamikoj de Kyllikki donacis al ŝi diskon, en kiu la ĉefa numero estis ĉi tiu kanto. Mi havis problemojn klopodante prilabori komputilan sondosieron el la malnova kasedo, ĉar mi tiam unuafoje plenumis tian taskon, sed finfine estiĝis la disko.

* * *

Araneoj ja povas esti belaj, sed pli belas infana kanto pri araneoj.

* * *

Granda araneo sidas sur ligna tabulo, tute senmova. Ŝajnas, ke ĝin ĉirkaŭas restoj de araneaĵo. Eble ĝi mem ŝpinis la reton. Mi ne scias, ĉu ĝi estas mortinta, ĉu nur digestanta bonan manĝon.

Nuboj, arbopintoj kaj araneaĵo kun semoj de salikrozo (Epilobium angustifolium). – 12 Aŭgusto 2010


--------------------------------

[Ĉi tio estas kopio el mia blogo en Ipernity. La sekva komento siatempe aperis sub la originalo.]

Komentoj 

Harri Laine 
Universala Esperanto-Asocio publikgis en Decembro 2010 ĉi tie en Ipernity filmon pri la Varsovia kongreso: Verda Stelo super Varsovio. Tie vi povas vidi (ĉe 7:10), kiel Kyllikki instruas la aranean kanton al siaj kunkongresanetoj. - Bedaŭrinde la filmo ne estis disponebla al ni antaŭ ŝia datrevena tago: ni estus povintaj donaci al ŝi filmeton, kie ŝi stelas.

Kiu kongreso? Ĉu vi scias?

En deponejo de Esperanto-Asocio de Finnlando troviĝas foto, bele kadrita sub vitro, sed tute sen informo pri la enhavo. Verŝajne estas komuna foto pri anaro de iu Universala Kongreso. – Ĉu iu scias, pri kio temas?

La foto estas tiom granda (25 × 109 cm), ke mi ne povis skani ĝin, nur foti, kaj la rezulto ne estas tre bonkvalita. Sur muro de unu fona domo videblas teksto, sed nur parte: “STOOKT / SEVEN-SISTERS / ?ALES ANTHRACIET / ?AARNESTA?” La litero ĉe la dua demandsigno ŝajnas esti P aŭ B aŭ R.

La foto estis evidente farita per movebla fotilo, ĉar kredeble la plej maldekstra kaj plej dekstra viroj estas unu sama homo. Mi konjektas, ke tiu kuris de unu fino al la alia dum la fotado.

La foton verŝajne iam posedis Ahto Linja, honora membro de EAF.

Se vi rekonas la foton aŭ scias aŭ povas konjekti ion pri ĝi, bonvolu skribi komenton ĉi-sube. Tio ne eblas, se vi ne estas membro de ipernity, sed vi povas anstataŭe retpoŝti al mi: harri.laine ĉe iki.fi. Antaŭdankon!

* * *

Vidu ankaŭ la aliajn bildojn:

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

--------------------------------

[Ĉi tio estas kopio el mia blogo en Ipernity. La sekvaj komentoj siatempe aperis sub la originalo.] 

15 komentoj

Jens S. Larsen
La teksto videbla evidente estas Nederlandlingva: "stokas Seven-Sisters ??an antraciton ??(urbo?)".

Paŭl respondis al Jens S. Larsen
Ne "stokas" sed "bruligu": Bruligu antraciton de la firmao Seven Sisters.

Bernardo
Laŭ la amaso da homoj probable UK. Laŭ la formo de la aŭtoj en la fono dekstre probable postmilita. ?ALES ANTHRACIET probable "sales" (vendoj). Laŭ la ebena pejzaĝo (la domoj ŝajnas stari malantaŭ digo) probable ĉe la maro. Mi komparus kun fotoj pri la 34-a UK 1949 en Bournemouth, eble ankaŭ 39-a UK 1954 en Harlemo. Ĉu la aŭtoj staras sur la dekstra aŭ maldekstra flanko de la strato? Mi ne povas rigardi la originalon, nur la duan plej grandan version. Aliaj UK ŝajnas al mi malpli probablaj (1948 Malmö?): http://eo.wikipedia.org/wiki/Universala_Kongreso_de_Esperanto.

Paŭl respondis al Bernardo
Tute malprobable, ke ?ALES = sales. En tiu epoko Nederlando ankoraŭ ne estis venenita de la angla lingvo. Tre probale ?ALES = Wales = Kimrujo. La kimra antracito en tiu periodo estis fama kaj bonkvalita.

Bernardo respondis al Paŭl
Jes, klare, Paŭl. Intertempe la enigmeto ja estas solvita, eĉ la preciza loko apud Prinsen Bolwerk trovita. Mirinde kio hodiaŭ eblas per la reto, sed eble ankaŭ iom timige, ĉu ne?
antaŭ 6 jaroj. Adaptita en antaŭ 6 jaroj.

Harri Laine respondis al Paŭl
Jes, certe estas Wales. Seven Sisters estas vilaĝo en Kimrujo, kaj tie estas karbominejo.

Paŭl respondis al Harri Laine
Ha, tion mi ne sciis. Dankon, Harri! Vidu kiom ni instruas unu al la alia!

Harri Laine respondis al Paŭl
Prave, ŝajnas ke la ipernitanoj scias ĉion! Kaj kiom instruas al ni unu foto farita antaŭ 56 jaro!

Harri Laine
Mi aldonis kelkajn detalajn bildojn al la albumo “Kiu UK”. Pro sia formato la foto estas malfacile manipulebla kaj reproduktebla, kaj mi ne volas malmunti la kadron kaj vitron.

Jens certe pravas pri la lingvo. La aŭtoj verŝajne staras dekstraflanke. Eble estas la UK de 1954 en Haarlem. Mi trovis hazarde, en la nederlandlingva Vikipedio, ĉi tian frazon pri Haarlem: De ligging aan de rivier het Spaarne heeft de stad de bijnaam Spaarnestad opgeleverd. Tio povus solvi la surmuran tekston ?AARNESTA?

Paŭl respondis al Harri Laine
Jes, Spaarnestad tutcerte.

Harri Laine
Mi nun rimarkis ankaŭ alian tekston: sur muro de la plej dekstra domo videblas, per lupeo, “SMITS TIMMERFABRIEK”. Ankaŭ staras iuj literoj sur la firsto de la domo maldekstre de tiu kun la teksto "STOOKT...".

Osmo Buller
La foto estis farita en la 39-a UK en Haarlem, Nederlando, en 1954. En la arkivo de UEA estas multaj similaj fotoj. La tradicio de komuna fotiĝo ĉesis baldaŭ post tiu UK. Post duonjarcenta paŭzo komuna foto estis denove farita en Bjalistoko pasintjare. Provo revivigi la tradicion okazis en 1998 en Montpeliero, sed el ĉiuj kongresanoj (preskaŭ 3000) nur proksimume 100 venis por fotiĝi!

Bernardo
Jes, nepre UK en Harlemo 1954. Oni eĉ povas proksimume indiki, kie en Harlemo la foto estas farita: La "digo" - kiel oni nun vidas sur la detalaj fotoj - ne estas digo, sed fervoja taluso. Sur UK-6 (http://www.ipernity.com/doc/harri/7658884) oni vidas kupolon. Estas tiu de la fama "kupola prizono" de Harlemo: http://nl.wikipedia.org/wiki/Koepelgevangenis_(Haarlem). La fervojo pasas oriente kaj norde de ĝi: http://maps.google.de (serĉu je Haarlem, koepelgevangenis). La grupo do staras apud Prinsen Bolwerk (pli probable) aŭ Oudeweg.

Du "konatojn" mi tuj ekkonis kaj notis en UK-6: Karl Vanselow (DE) kaj Stöp-Bowitz (NO).

Harri Laine
Mi divenas: la loko de fotiĝo estis tre proksima al ĉi tiu. Tie videblas eĉ la sama fumtubo.

Vjaĉeslav Slavik Iva… respondis al Harri Laine
Bela loko kun tipe nederlandana ruĝeta biciklovojo :)

  

UK Bjalistoko 2009

Fotoalbumo pri okazaj observoj dum la
94-a Universala Kongreso de Esperanto
Bjalistoko, Pollando,  25 Julio – 1 Aŭgusto 2009

Nepo parolas, avo kontentas 
Sinjoro Louis-Christophe Zaleski-Zamenhof alparolas la publikon de la solena inaŭguro. La avo aspektas atente aŭskultanta kaj mienas aprobe sur ekrano en la granda tendo, kiu servis la kongreson dum la plej amasaj programeroj. 

H & L 
Humphrey parolas, Ludoviko observas, la kongresanaro atente aŭskultas. 

Enirejo sub kio? 
Petolemo floras eĉ en kongresejo. 

Sine qua non 
La naskiĝdokumento de antaŭ 150 jaroj. Dum la UK en Bjalistoko pasis ankaŭ la 122-a datreveno de la elpresejiĝo de la unua Unua Libro la 26-an de julio. En la bildo estas du paĝoj el REGISTROLIBRO PRI NASKIĜINTAJ HEBREOJ EN LA 1859‑A JARO.

La heligitaj linioj informas, ke la 3-an de Decembro (t.e. la 15-an laŭ la gregoria kalendaro), en la urbo Belostok naskiĝis filo Lejzer al Mordka Fejvanoviĉ Zamengof kaj Liba Ŝolanovna Ŝofer. La riton de cirkumcido plenumis Lejn Ĥon Volf Suroskij la 10-an (gregorie la 22-an) de Decembro. La du datoj estas indikitaj ankaŭ laŭ hebrea kalendaro: estas la 19-a kaj 26-a de la monato Kislev (en la 5620-a jaro de la mondo, sed tion mi ne vidas indikitan sur la paĝo).

Fotografita en historia ekspozicio de la Bjalistoka Centro Zamenhof. La ekspozicio estas farita kun alta profesia kompetento, kaj nepre indas viziti ĝin, ankaŭ nun post la UK.

La interpreton pri enhavo de la rusaj manskribitaj linioj mi prenis el Memorlibro pri la Zamenhof-jaro (1959). Tie la nomo de la patro tamen estas skribita Mardka, kaj la bildo ne ebligas al mi certiĝi, ĉu estas “a” ĉu “o” en la teksto. Mi skribis “o”, ĉar tiu formo ŝajnas al mi pli ofta. En la Memorlibro la jaro de la registraĵoj estas mise indikita kiel 188... La dekstran paĝon verŝajne samenhavan, kun teksto en la jida, mi ne povas interpreti. 

Mojose! 
Ĉio en ordo! Barbara Pietrzak certe povas fieri pri la bone organizita kongreso en sia hejmlando. Sirkka Mattlin (dekstre) kaj mi konfirmas: absolute malaĉe! – Fotis Marjo. 

Odo al ĝojo 
La Podlaĥia Sinfonia Orkestro, kun ĥoro kaj kantosolistoj, finas sian koncerton per la finalo de la 9-a sinfonio de Ludwig van Beethoven. Sur urba placo, en dolĉe varma Bjalistoka vespero la publiko urbana kaj kongresana aŭskultas majestan kantadon en Esperanto. – Aŭskultu pecon el la finalo ĉi-sube, kie ĝi estas la fina ero de la albumo. 

Gejseroj? 
Akvo ŝprucas intermite el fontanoj en la parko Planty, kun daŭre ŝanĝiĝantaj akvokolonoj. En la sama parko, malantaŭ la fontanejo, koncertis Jomo ekde krepusko ĝis lunluma nokto. 

Koverto de 1907 
En 1907 estis fondita Esperanto-Asocio de Finnlando kaj sendita ĉi tiu letero, kiu malhavas indikon pri sendinto. La stampo indikas la sendolokon Kymi, nun parto de la urbo Kotka en suda Finnlando. Verŝajne la leteron enpoŝtigis Hugo Salokannel, kiu post du jaroj estis elektita estrarano kaj poste ankaŭ prezidanto de la landa asocio. - El la zorge dokumentita filatela kolekto de Stanislaw Rynduch. 

Kiu speranto? 
Eble iu opinias tion genia tipografia ideo, sed mia kapo ne komprenas ĝin. Ĝi igas pensi pri rikanaĵoj kiel “Micro$oft”. Mi nepre rifuzus pendigi ion tian en publika loko. La temo de la EEU-kongreso tamen ŝajnas reklaminda. – Fotita sur tablo en la Movada Foiro en Bjalistoko. 

Estos aŭkcio, rapidu! 
La kongresa aŭkcio baldaŭ komenciĝos kaj okazos sub la lerta gvido de Humphery Tonkin. Aĉetontoj havas malmulte da tempo por konatiĝi kun la vendataj varoj. 

Ĉu vendi, ĉu aĉeti? 
Osmo Buller evidente cerbumas, ĉu li mem povus aĉeti la aŭkciatan ĉapelon kun pendantaj ŝnur-aldonaĵoj ĉirkaŭ la rando. Eble iam posedis ĝin Krokodilo-Dundee. Tia ĉapelo povus esti taŭga akcesoraĵo por la ofica uniformo de ĝenerala direktoro de UEA, pozitive kontribuante al ties aŭtoritato. Eble li tamen ne tro bezonis tian, ĉar mi ne aŭdis lin proponi eĉ unu groŝon, kaj la ĉapelon finfine aĉetis iu alia. 

Masaĝon por streĉitaj ŝultroj 
La publiko serĉas por si bonajn sidlokojn en la salono Lapenna, antaŭ la aŭkcio. Elektro vibras en la aero, kiam la samideanaro kalkulas siajn lastajn zlotojn kaj rigardas suspekte eventualajn konkurantojn. Unu feliĉulo eĉ sukcesis havi siajn muskolojn masaĝataj – certe agrabla malstreĉiĝo por la ŝultroj kaj nuko. 

Ĉio okazu laŭstatute 
Osmo klarigas la proceduron kaj regularon de la komenciĝonta aŭkcio. Michela Lipari kaj Humphrey Tonkin koncentriĝas antaŭ la mansvinga batalo pri movadaj valoraĵoj. 

Aŭkcia streĉiteco 
Lipari, Tonkin kaj Buller intertraktas aŭkcian detalon sur la podio. Okuloj sub la bela verda ĉapelo verŝajne atente rigardas. 

Ĉu tie? Ne, tie ĉi! 
Michela kaj Humphrey ambaŭ vidas proponon por pli alta prezo. 

Je la kukolo, ili estas eĉ du! 
Pli detala ekzameno montris, ke sur la vendotablo estis ne nur unu sed eĉ du ĉapeloj de la Krokodilulo (NB, senco ne kongresĵargona). 

Nun atentu, gesinjoroj! 
La antaŭlastan aŭkciaĵon ni vidis jam en Roterdamo , sed tie Tonkin rifuzis vendi ĝin por la proponitaj 500 eŭroj. En Bjalistoko estis jam pli ol unu interesato, kaj ĉi-foje la pola eldono de la Unua Libro estis vendita por 3400 zlotoj (preskaŭ 850 eŭroj). 

Numero Unu 
Kongresano numero 1 en Bjalistoko mienas decideme antaŭ la lasta ero de la aŭkcio. Ne estis malfacile antaŭdiri, kiu akiros la vendotaĵon. Kaj tiel okazis: ŝi estos Numero Unu ankaŭ en Kubo. 

Surmure 
Bildojn pri ĉi tiu dom-muro mi vidis multajn, ankaŭ ĉi tie en Ipernity, sed plej ofte ili nur detale montras unu en la pentraĵoj. Nu jes, fakte indas montri la pentraĵojn, ĉar ili estas ĝuinda kreaĵo, sed jen la tuta muro. (ul. Ludwika Zamenhofa 26, Białystok) 

El la Naŭa de Beethoven 
Unu el la memorindaj travivaĵoj dum la Bjalistoka Universala Kongreso estis la esperantlingva Verda Koncerto sub la libera ĉielo. La Orkestro kaj Koruso de la Podlaĥia Operejo kaj Filharmonio prezentis unue sep kantojn komponitajn al poemoj de William Auld kaj poste la finalon de la 9-a simfonio de Beethoven. Rave! – Jen peceto el la simfonia parto. La registraĵo estas malbonkvalita, sed mi rekomendas al vi imagi urbanojn kaj kongresanojn ĝui la muzikon en mallumo de varma somera vespero sur la placo Kościuszko.

Ĉi-pece aŭdiĝas jenaj vortoj:

    Se la granda ĵet’ bontrafis
    kaj amikon gajnis vi,
    se virina am’ vin ravis:
    Vin enmiksu kun ĝojkri’!
    Jes, se eĉ nur unu koro
    estas via en la mond’!
    Kaj se ne – do vin kun ploro
    ŝtelu for el nia mond’. 

Schiller, traduko de Kalocsay

Kongresa libro, UK 1922

Ĉi tion mi publikigis origine (2009) en la retejo Ipernity. Mi kopiis ĉi tien la foton kun ĉiuj komentoj.

UK 1922
Kongresa Libro, 14-a Universala Kongreso de Esperanto, Helsinki–Helsingfors, Finnlando, 1922. 120 paĝoj, 12.5 x 18 cm.

Interesa legaĵo ne nur pri la historio de Esperanto sed ankaŭ pri la pasinteco de la kongresurbo. La kongreso tiam ne komenciĝis semajnfine: la 8-a de aŭgusto estis mardo, la 16-a estis merkredo. 

La kongresa libro plurloke ripetas la konsilon “Estante en la urbo vi ĉiam povas telefoni al la Akceptejo vokante nur »Esperanto«”. Ho, tiuj tagoj de servopretaj telefonistinoj! La unua aŭtomata telefona centralo estis instalita en la urbo en 1922, ĝuste en la kongresa jaro, kaj en 1929 la tuta urbo estis jam automatigita.

La kongresa libro ne enhavas liston de kongresanoj.

Komentoj
Bernardo
Tre bela! Mi multe ridetis pri la "tagoj de servopretaj telefonistinoj"! Hodiaŭ ili probable laborus en Mumbajo, Barato.